Lê Văn Thi

Hình ảnh: Khéo léo bắt đầu từ các triệu chứng giấc ngủ, cơ thể và công cụ tự sàng lọc ẩn danh tại nhà là chiếc cầu nối êm ái nhất đưa người thân đến với sự hỗ trợ y khoa. “Bác sĩ Nhàn ơi, chồng em mất ngủ và trầm uất gần nửa năm nay rồi, người gầy rộc đi, hay ngồi thẫn thờ một mình. Nhưng em vừa mới mở lời khuyên anh đi khám chuyên khoa tâm thần là anh nổi trận lôi đình: ‘Cô bảo tôi bị điên đấy à mà bắt tôi đi khám tâm thần!’ Giờ em phải làm sao đây bác sĩ?” Đây là nút thắt đau đầu nhất của hàng ngàn gia đình Việt Nam. Người đứng ngoài nhìn vào thì thấy rõ mồn một các triệu chứng của trầm cảm, rối loạn lo âu hoặc mất ngủ mạn tính; nhưng bản thân người trong cuộc lại dựng lên một bức tường phòng vệ cực kỳ kiên cố chỉ vì hai chữ “Tâm thần” . Làm thế nào để tháo gỡ bức tường định kiến ấy và giúp người thân tiếp cận sự đánh giá chuyên khoa mà không chạm vào lòng tự trọng của họ? Dưới đây là Chiến lược 4 bước “Bắc cầu tâm lý” đã được BS. CKI Phan Thị Thanh Nhàn và tôi á...

Hình ảnh: Với người đang đi trong sương mù trầm cảm, một cái nắm tay ấm áp và sự lắng nghe không phán xét quý giá hơn ngàn lời khuyên bảo. Khi nhìn thấy người mình yêu thương nhất — người vợ, người chồng, cha mẹ già hay đứa con ruột thịt — rơi vào trạng thái u uất, mất ngủ, trống rỗng và chẳng thiết tha điều gì, bản năng thương người khiến chúng ta vội vã đưa ra hàng loạt lời khuyên động viên. Nhưng trớ trêu thay, có những câu động viên xuất phát từ tình thương lại vô tình trở thành lưỡi dao cứa thêm vào nỗi cô đơn của người bệnh. Trong phòng khám tâm thần, không ít bệnh nhân bật khóc chia sẻ với BS. Phan Thị Thanh Nhàn rằng: “Em biết gia đình rất thương em, nhưng mỗi lần nghe mọi người khuyên là em lại thấy mình vô dụng và tội lỗi hơn, đến mức em không dám mở miệng tâm sự với ai trong nhà nữa!” Vì sao người bị trầm cảm lại nhạy cảm đến thế trước những lời khuyên thông thường? Và gia đình — pháo đài quan trọng số 1 trong quá trình hồi phục — cần tránh nói 5 câu nào ...

Hình ảnh: Chiếc điện thoại và thế giới ảo thường không phải là nguyên nhân đầu tiên — mà là 'nơi trú ẩn' khi đứa trẻ cảm thấy cô đơn và thất bại ngoài đời thực. Trong rất nhiều gia đình hiện nay, cuộc chiến căng thẳng nhất mỗi tối không phải là chuyện cơm áo gạo tiền, mà là cuộc chiến xoay quanh chiếc điện thoại thông minh và cánh cửa phòng ngủ khóa trái của đứa con tuổi teen. Khi thấy con dán mắt vào màn hình điện thoại 8–10 tiếng mỗi ngày, bỏ bê học hành, gọi ăn cơm không thèm ra, nhiều ông bố bà mẹ nóng ruột dùng biện pháp mạnh: rút dây cục phát Wi-Fi, giật điện thoại đập trước mặt con, hoặc đập cửa phòng quát tháo . Kết quả thường là những cuộc xung đột nảy lửa, đứa trẻ hoặc vùng bỏ chạy khỏi nhà, hoặc rơi vào trạng thái trầm uất chống đối. Dưới góc nhìn tâm thần học về các hành vi lệ thuộc, BS. CKI Phan Thị Thanh Nhàn luôn đặt một câu hỏi ngược lại khiến nhiều bậc phụ huynh lặng người: “Chiếc điện thoại có gì mà hấp dẫn hơn cả bố mẹ và thế giới thật? Ph...

Hình ảnh: Nắm vững 4 tiêu chí phân định giúp cha mẹ không hoang mang thái quá trước sự trưởng thành của con, nhưng cũng không bỏ lỡ thời điểm vàng can thiệp. “Tuổi dậy thì đứa nào chẳng ẩm ương, nắng mưa thất thường, cứ kệ nó vài năm lớn lên là tự hết ấy mà!” — Chính câu nói truyền miệng tưởng chừng rất kinh nghiệm ấy đã khiến không ít gia đình bỏ lỡ mất “giai đoạn vàng” can thiệp chuyên khoa trầm cảm và rối loạn lo âu cho con. Đúng là bước vào giai đoạn từ 11 đến 18 tuổi, mọi đứa trẻ đều trải qua cuộc “đại tu” cả về hormone sinh dục lẫn cấu trúc não bộ. Việc con muốn khẳng định cái tôi, thích riêng tư hơn, đôi lúc tranh luận với bố mẹ là một phần hoàn toàn tự nhiên của quá trình trưởng thành. Nhưng ranh giới giữa một cơn “khủng hoảng dậy thì sinh lý” và một “rối loạn tâm lý bệnh lý” nằm ở đâu? Hôm nay, BS. CKI Phan Thị Thanh Nhàn và tôi sẽ trao cho các bậc phụ huynh 4 thước đo lâm sàng chuẩn xác nhất để phân biệt. 📋 MỤC LỤC BÀI VIẾT 1. Bốn thước đo ...