Quy Trình Hồi Sinh Tim Phổi (CPR) 6 Bước Chuẩn Y Khoa Trong '4 Phút Vàng'

Khi một người bị ngưng tuần hoàn đột ngột do đột quỵ tim, nhồi máu cơ tim, điện giật, ngạt nước hay sốc phản vệ, dòng máu giàu oxy nuôi dưỡng đại não lập tức bị ngắt quãng. Theo các hiệp hội hồi sức cấp cứu quốc tế, não bộ con người chỉ có thể chịu đựng tình trạng thiếu oxy tối đa trong "4 phút vàng".

Sau 4 phút không được tuần hoàn hỗ trợ, các tế bào thần kinh bắt đầu chết dần không thể hồi phục. Cứ mỗi phút trôi qua mà không được ép tim (CPR), cơ hội sống sót của nạn nhân giảm đi từ 7% đến 10%. Vì vậy, việc người có mặt tại hiện trường thực hiện đúng và đủ Quy trình Hồi sinh tim phổi (CPR) 6 bước chính là chìa khóa duy nhất cứu sống một sinh mạng.

Quy Trình Hồi Sinh Tim Phổi (CPR) 6 Bước Chuẩn Y Khoa

Bước 1: Kiểm Tra Hiện Trường An Toàn (Scene Safety)

Trước khi lao vào tiếp cận nạn nhân, hãy dành 3–5 giây quan sát tổng thể khu vực xung quanh. Đảm bảo hiện trường không có nguy cơ cháy nổ, dây điện hở, khí độc, sạt lở hoặc giao thông nguy hiểm để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho chính người cứu hộ.

Bước 2: Đánh Giá Tri Giác & Phản Ứng (Check Responsiveness)

Quỳ sát bên cạnh nạn nhân, vỗ nhẹ dứt khoát vào hai bên vai và gọi to vào cả hai tai: "Anh/Chị có nghe thấy tôi nói không?". Nếu nạn nhân không mở mắt, không cử động, không phát ra âm thanh, xác định nạn nhân đang rơi vào trạng thái bất tỉnh mất tri giác.

Bước 3: Kích Hoạt Hệ Thống Cấp Cứu 115 & Tìm Máy AED (Call Emergency 115)

Lập tức gọi to nhờ người xung quanh trợ giúp: "Có người bất tỉnh, xin hãy gọi 115 và tìm máy sốc điện AED ngay!". Nếu chỉ có một mình, hãy bấm gọi 115, bật loa ngoài để vừa trao đổi với nhân viên y tế vừa tiến hành cấp cứu ngay lập tức.

Bước 4: Kiểm Tra Hô Hấp & Lồng Ngực (Check Breathing)

Ghé sát tai vào mũi miệng nạn nhân, đồng thời mắt hướng nhìn xuống lồng ngực trong vòng 5 đến 10 giây:

• Nếu lồng ngực không phập phồng, không có luồng hơi thở hoặc chỉ có biểu hiện thở ngáp cá (gasping) — đây là dấu hiệu ngưng tim tối khẩn cấp.
• Bắt đầu tiến hành ép tim ngoài lồng ngực ngay lập tức, không được chần chừ!

Bước 5: Tiến Hành Ép Tim Liên Tục Chất Lượng Cao (Chest Compressions - C)

Ép tim chất lượng cao đóng vai trò như một chiếc "bơm cơ học" nhân tạo để duy trì dòng máu lên não và nuôi các tạng sống:

• Vị trí đặt tay: Đặt gót bàn tay thuận lên 1/2 dưới xương ức (chính giữa hai núm vú), bàn tay kia đan các ngón tay lên trên.
• Tư thế: Cánh tay giữ thẳng đứng vuông góc 90° so với lồng ngực nạn nhân, khóa khớp khuỷu tay, dùng trọng lượng nửa thân trên dồn lực xuống.
• Độ sâu ép: Ép sâu từ 5 đến 6 cm đối với người lớn.
• Tần số ép: Duy trì tốc độ nhanh, dứt khoát từ 100 đến 120 lần/phút.
• Nguyên tắc sống còn: Ép mạnh, ép nhanh, không ngắt quãng và luôn để lồng ngực nở trở lại hoàn toàn sau mỗi nhịp ép.

Bước 6: Khai Thông Đường Thở, Thổi Ngạt & Sử Dụng Máy AED (Airway, Breathing & AED)

• Khai thông đường thở: Dùng một tay đặt lên trán ấn nhẹ ra sau, tay kia nâng cằm lên (Kỹ thuật Head-tilt Chin-lift).
• Chu kỳ hồi sức: Thực hiện theo tỷ lệ 30 lần ép tim — 2 lần thổi ngạt. Nếu người cứu hộ chưa qua đào tạo thổi ngạt hoặc không có màng lọc bảo hộ y tế, hãy tiếp tục thực hiện ép tim liên tục không ngừng (Hands-Only CPR).
• Sử dụng máy AED: Ngay khi có máy sốc điện tự động (AED), hãy bật máy, dán hai bản điện cực lên ngực trần theo hình vẽ hướng dẫn và tuyệt đối làm theo các khẩu lệnh phát ra từ máy.

Quy trình CPR cần được duy trì liên tục cho đến khi đội ngũ cấp cứu 115 tiếp nhận hoặc nạn nhân bắt đầu có cử động, thở trở lại bình thường. Hãy chia sẻ kỹ năng sống còn này đến gia đình và cộng đồng để cùng chung tay bảo vệ sự sống xung quanh chúng ta!

Dược sĩ Lê Văn Thi_BNI Topaz Diamond